Ana içeriğe geç
JiwarStays

Başkası adına umre: şartları, niyeti ve yapılışı

Vefat etmiş anne babanız ya da yolculuğa çıkamayacak kadar yaşlı veya hasta biri adına umre: kimin için yapılır, şartları ve niyeti.

Yazan: Mahmoud Sameh

3 dk okuma

Gün batımında Zülhuleyfe mikat mescidinin sarmal minaresi

Vefat etmiş anne babanız ya da yaşlılık veya hastalık yüzünden yolculuğa çıkamayan bir yakınınız adına umre yapabilirsiniz. Vekâleten umre ya da bedel umre de denen bu umrenin menasiki kendi umrenizle aynıdır; tek fark, niyeti o kişi adına yapmanızdır. Bir adam Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) babasının çok yaşlı olduğunu, ne hac ne umre yapabildiğini ne de yolculuğa dayanabildiğini söyledi. Peygamber Efendimiz (s.a.v.): "Baban adına hac ve umre yap" buyurdu (Ebû Dâvûd).

Kimin adına yapılır?

  • Vefat etmiş biri adına; hayattayken umre yapmış olsun ya da olmasın. Cüheyne kabilesinden bir kadın, hac yapmayı adayıp hacca gidemeden vefat eden annesini sordu. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurdu: "Evet, onun adına hac yap. Annenin bir borcu olsaydı onu öder miydin? Allah'a olan borcu ödeyin; Allah, borcun ödenmesine en lâyık olandır" (Buhârî).
  • Hayatta olup yaşlılık ya da süreğen bir hastalık nedeniyle yolculuk yapamayan ve iyileşmesi beklenmeyen biri adına. Mâlikî mezhebi hayatta olan biri adına yapılmasını caiz görmez.
  • Hayatta olup gidebilecek durumdaki biri adına ise âlimlerin çoğuna göre yapılmaz.

Erkek kadın adına, kadın da erkek adına umre yapabilir. Has'am kabilesinden bir kadın, babası adına hac yapıp yapamayacağını sordu; Peygamber Efendimiz (s.a.v.) "Evet" buyurdu (Buhârî).

Şartları

  • Önce kendi umrenizi yapmış olmanız. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir adamın "Lebbeyk an Şübrüme" (Şübrüme adına lebbeyk) dediğini duydu ve kendi adına hac yapıp yapmadığını sordu. Adam yapmadığını söyleyince "Önce kendi adına hac yap, sonra Şübrüme adına yap" buyurdu (Ebû Dâvûd). Şâfiî ve Hanbelîlere göre bu bir şarttır. Hanefî ve Mâlikîlere göre ise kendi umresini yapmamış birinin başkası adına yaptığı umre sahihtir, ama mekruhtur.
  • Bir umre tek bir kişi adına yapılır. Anne ve babanız için ayrı ayrı iki umre yapmanız gerekir.
  • Her umre için Nusuk uygulamasından ayrı bir izin alınır.

Niyeti

Mikatta ihrama girerken umreyi o kişi adına niyet edip şöyle dersiniz: "Lebbeyke umraten an fülân", yani "Falan kişi adına umre için buyur ya Rabbi". Türkçe olarak da "Allah'ım, ... adına umre yapmak istiyorum; bunu bana kolaylaştır ve kabul eyle" diye niyet edebilirsiniz. İsmi unutursanız kalben niyet etmeniz yeterlidir. Ardından tavafa başlayana kadar bilinen telbiyeyi okursunuz.

Yapılışı

Menasik, kendi umrenizinkiyle aynıdır: ihram, tavaf, sa'y ve tıraş ya da saç kısaltma. Ayrıntılar umre nasıl yapılır yazımızda. Tavaf ve sa'y sırasında o kişi için bolca dua edin. Tıraş olunan saç sizin saçınızdır.

Mescid-i Haram'ın üst katlarından birinden Kâbe
Başkası adına yapılan umrenin tavafı da kendi umrenizin tavafı gibidir.

Mekke'deyseniz

Kendi umrenizi yaptıktan sonra başkası adına umre yapmak isterseniz, ihrama girmek için Harem sınırının dışına, Hıl bölgesine çıkarsınız. Çoğu kişi Mescid-i Haram'a yaklaşık 7 km uzaklıktaki Ten'îm'de, Hz. Âişe Mescidi'nde ihrama girer, sonra tavaf ve sa'y için Harem'e döner. İki umre arasında bir gün dinlenmek işinizi kolaylaştırır.

Ten'îm'deki Hz. Âişe Mescidi ve önündeki umreciler
Ten'îm'deki Hz. Âişe Mescidi. Mekke'de bulunanların çoğu burada ihrama girer.

Kendiniz gidemiyorsanız

Umreye giden ya da Mekke'de yaşayan, güvendiğiniz birinden sizin adınıza bu umreyi yapmasını isteyebilir, masraflarını karşılayabilirsiniz. Tanıdığınız, kendi umresini yapmış birini seçin ve adına umre yapılacak kişinin tam adını verin.

Sık sorulan sorular

Vefat eden kişinin vasiyet etmiş olması gerekir mi?

Hayır. Vasiyet etmemiş olsa da onun adına umre yapabilirsiniz.

Aynı yolculukta birden fazla kişi adına umre yapabilir miyim?

Evet; her biri için ayrı bir umre ve her umre için Hıl'den ayrı bir ihram. Bazı âlimler tek yolculukta çok sayıda umre yapmayı hoş görmez ve Mekke'de bulunanlar için tavafı daha faziletli sayar.

Tavaf ve sa'yde okunacak dualar için umre duaları yazımıza bakın.

Harem'e yakın otelinizi bulun

Yürüme mesafesini, manzarayı ve fiyatı karşılaştırın, dakikalar içinde rezervasyon yapın.

Otellere göz atın

Kaynaklar